FRÆÐSLA OG FORVARNIR

      

    FRÆBLADID-Mai2016
    ahrif2
    Forsidanet
    hand2
    Handbok1a
    verk2
    SAFFlogo15net

    amstarfsráði

    v43einndalkB
    a
    kannabis15
    framhsk2
    oafengt2013
    efni2

     _____________________

     ÁFENGISMÁLASTEFNA
     ÍSLENDINGA 1100 - 1992

     _
    __________________

    bida_bordi2


    ÉG ÆTLA AÐ BÍÐA...
    auglýsingar

    Bida14

    d

    d

    d

    BARNALÖG

    Þann 1. nóvember 2003 tóku gildi ný barnalög nr. 76/2003.

    Lögin hafa að geyma ýmis nýmæli, m.a. þau að dómstólar leysa alfarið úr ágreiningsmálum um forsjá, dómari getur dæmt um meðlagsgreiðslur og umgengni í forsjármálum, maður sem telur sig föður ófeðraðs barns hefur heimild til að höfða faðernismál, foreldrar geta mælt fyrir um hver skuli að þeim látnum fara með forsjá barns þeirra, móður er gert skylt að feðra barn sitt, sýslumaður getur úrskurðað um umgengni og meðlag þótt forsjá sé sameiginleg og ný þvingunarúrræði vegna brota á umgengnisrétti eru lögfest.

    Í tilefni af gildistöku hinna nýju barnalaga hefur dóms- og kirkjumálaráðuneytið gefið út sérprentun laganna ásamt greinargerð. Í greinargerðinni eru ítarlegar skýringar við alla kafla laganna og sérstakar skýringar við einstakar greinar þeirra. Bókin er seld í Bóksölu stúdenta og kostar hún kr. 1.467,-.

    Aðdragandi hinna nýju barnalaga var sá, að á árinu 1999 fól dómsmálaráðherra sifjalaganefnd, sem er ein af fastanefndum ráðuneytisins, að endurskoða gildandi barnalög frá 1992. Á þeim tíma sem liðinn var frá gildistöku þeirra höfðu orðið miklar breytingar á viðhorfum og sjónarmiðum í barna- og fjölskyldurétti, bæði hér á landi og erlendis, og taldi dómsmálaráðherra því tímabært að endurskoða lögin í ljósi fenginnar reynslu og þróunar.

    Við samningu frumvarpsins var höfð sérstök hliðsjón af þeim alþjóðlegu samningum og samþykktum sem Ísland er aðili að og varða málefni á sviði barnaréttar. Sérstaklega var litið til samnings Sameinuðu þjóðanna um réttindi barnsins og mannréttindasáttmála Evrópu, en einnig til norræns samstarfs á sviði sifjaréttar o.fl.

    Helstu nýmæli nýju barnalaganna (ítarlegar skýringar um þau er að finna í athugasemdum með frumvarpinu):

    1. Móður er skylt að feðra barn sitt. Með þessu er stefnt að því að réttur barns til að þekkja báða foreldra sína, sem mælt er fyrir um í samningi Sameinuðu þjóðanna um réttindi barnsins, sé virtur. Viðurlögum verður þó ekki beitt þótt móðir láti hjá líða að feðra barn.
    2. Reglur um feðrun barns eru einfaldaðar.
    3. Kona sem elur barn sem getið er við tæknifrjóvgun telst móðir þess.
    4. Réttarstaða manns sem gefur sæði til tæknifrjóvgunar er skýrð.
    5. Tryggður er réttur barns til skráningar í þjóðskrá, sbr. 7. gr. samnings Sameinuðu þjóðanna um réttindi barnsins, þ.e. að barn skuli skráð þegar eftir fæðingu.
    6. Manni, sem telur sig föður ófeðraðs barns, er veitt heimild til að höfða faðernismál.
    7. Dómara er veitt heimild til að skipa stefnda í faðernismálum, vefengingarmálum og málum til ógildingar á faðernisviðurkenningu, sérstakan málsvara.
    8. Tiltekið er að meðal forsjárskyldna sé skylda forsjármanna til að vernda barn gegn andlegu og líkamlegu ofbeldi og annarri vanvirðandi háttsemi.
    9. Sjálfvirkri forsjá stjúpforeldris og sambúðarmaka er breytt, þannig að þessir aðilar öðlast aðeins forsjá barns með foreldri þess þegar foreldrið fer eitt með forsjá.
    10. Forsjá sambúðarmaka verður ekki sjálfkrafa við stofnun sambúðar, heldur kemst hún á að liðnu einu ári frá skráningu sambúðar foreldris og sambúðarmaka í þjóðskrá.
    11. Heimild er fyrir foreldra til að mæla fyrir um hver skuli fara með forsjá barns þeirra að þeim látnum.
    12. Foreldrar geta gert með sér tímabundna samninga um forsjá.
    13. Dómstólar leysa alfarið úr ágreiningsmálum um forsjá barna.
    14. Dómari hefur heimild til þess að dæma um meðlagsgreiðslur og umgengni í forsjármáli. Þessi heimild er bundin við það að forsjármálið sé til meðferðar hjá dómstól, en í öðrum tilvikum verður að beina umgengnis- og meðlagsmáli til sýslumanns.
    15. Dómari hefur heimild til að úrskurða til bráðabirgða um umgengni og meðlag á meðan dómsmál um forsjá er rekið. Hann getur einnig ákveðið hjá hvoru foreldra barn skuli búa, jafnvel að barn skuli búa til skiptis hjá þeim. Þetta er til þess fallið að stuðla að því að barn haldi tengslum við báða foreldra sína undir rekstri máls og draga úr líkum á því að annað foreldri öðlist betri stöðu en hitt ef mál dregst á langinn, sem og að tryggja barni framfærslu beggja foreldra sinna.
    16. Dómari hefur heimild til að skipa málsvara fyrir stefnda í forsjármáli.
    17. Réttur barns til að tjá sig um mál miðast við að barn hafi náð nægilegum þroska til að tjá sig um mál í stað þess að miða við 12 ára aldur barns.
    18. Staðfestan samning um umgengni er unnt að fullnusta með sama hætti og úrskurð um umgengni.
    19. Sýslumaður getur úrskurðað um umgengni og meðlag þótt forsjá sé sameiginleg.
    20. Dómari hefur heimild til þess að dæma um meðlagsgreiðslur í faðernismáli.
    21. Ný þvingunarúrræði vegna brota á umgengnisrétti eru lögfest. Umgengni verður komið á með beinni aðfarargerð ef álagning og innheimta dagsekta skilar ekki viðunandi árangri. Mikilvægi þess að barn hafi tækifæri til þess að þekkja og njóta samvista við það foreldri sem það býr ekki hjá er undirstrikað í hinum nýju lögum.